Ο κ. Φίλης υπογράμμισε ότι η συγκεκριμένη διπλωματική κίνηση δεν μεταβάλλει τις ελληνικές θέσεις ούτε συνεπάγεται αναγνώριση ή απώλεια κυριαρχικών δικαιωμάτων. Παράλληλα, χαρακτήρισε σε μεγάλο βαθμό αναμενόμενη την τουρκική αντίδραση μέσω NAVTEX, επισημαίνοντας ότι η Άγκυρα επιχειρεί με αυτόν τον τρόπο να προβάλλει τις διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε τόσο στην πορεία του γαλλικού ερευνητικού πλοίου όσο και στο ενδεχόμενο νέας έντασης στη θάλασσα, ενώ προειδοποίησε ότι πιθανή κατάθεση του νομοσχεδίου για τη «Γαλάζια Πατρίδα» στην τουρκική Εθνοσυνέλευση θα μπορούσε να οδηγήσει σε σοβαρότερη ελληνοτουρκική αντιπαράθεση.
Το κρίσιμο τεστ για το γαλλικό πλοίο νοτιοανατολικά της Καρπάθου
Αναφερόμενος στην εξέλιξη των ερευνών για το καλώδιο, ο Κωνσταντίνος Φίλης σημείωσε ότι, την ώρα της συνέντευξης, το γαλλικό πλοίο εξερχόταν από τα ελληνικά χωρικά ύδατα, νοτιοανατολικά της Καρπάθου, με κατεύθυνση προς τα διεθνή ύδατα.
Όπως εκτίμησε, οι πρώτες ώρες μετά την έξοδο του σκάφους από τα ελληνικά χωρικά ύδατα, καθώς και η επόμενη ημέρα, αποτελούν το σημαντικότερο τεστ για την ομαλή συνέχιση της αποστολής. Εφόσον δεν προκύψει κάποιο απρόοπτο, το πλοίο αναμένεται να συνεχίσει κανονικά τις εργασίες του και σταδιακά να απομακρυνθεί από το επίκεντρο της δημοσιότητας.
Ο διεθνολόγος υπενθύμισε ότι πρόκειται για μια χρονοβόρα διαδικασία, καθώς η διαδρομή μέχρι την Κύπρο απαιτεί, υπό κανονικές συνθήκες, περίπου δύο μήνες. Η χαμηλή ταχύτητα του πλοίου είναι αναγκαία για την πραγματοποίηση των βυθομετρικών ερευνών.
Σε ό,τι αφορά την παρουσία πλοίων στην περιοχή, ανέφερε ότι το γαλλικό σκάφος συνοδευόταν από ελληνικό πλοίο, ενώ τουρκικό σκάφος βρισκόταν σε μεγάλη απόσταση, όπως είχε διαπιστωθεί και το προηγούμενο βράδυ. Με βάση την εικόνα που είχε στη διάθεσή του, δεν υπήρχε ένδειξη ότι επιχειρούνταν παρεμπόδιση των εργασιών.
Δεν απέκλεισε, ωστόσο, το ενδεχόμενο τουρκικής παρέμβασης μέσω ασυρμάτου, με επανάληψη των ισχυρισμών περί τουρκικής υφαλοκρηπίδας και αρμοδιότητας στην περιοχή. Όπως εξήγησε, η Άγκυρα θα μπορούσε να επιχειρήσει να προβάλει τις θέσεις της ακόμη και σε επικοινωνία με το ερευνητικό πλοίο, υποστηρίζοντας ότι ζητήματα που αφορούν τη δραστηριότητά του πρέπει να αντιμετωπίζονται από τις τουρκικές αρχές.
Γιατί η γαλλική διακοίνωση χαρακτηρίστηκε «μη χείρον βέλτιστον»
Αναλύοντας τους διπλωματικούς χειρισμούς που προηγήθηκαν, ο Κωνσταντίνος Φίλης χαρακτήρισε τη γαλλική ρηματική διακοίνωση «μη χείρον βέλτιστον», εκτιμώντας ότι αποτέλεσε την καλύτερη διαθέσιμη λύση για να προχωρήσει το έργο, χωρίς να δημιουργηθούν ακόμη μεγαλύτερες εντάσεις με την Τουρκία.
Όπως εξήγησε, εάν δεν είχε προηγηθεί το περιστατικό της Κάσου, τον Ιούλιο του 2024, ενδεχομένως να μην ήταν απαραίτητη η συγκεκριμένη διαδικασία. Το προηγούμενο εκείνης της περιόδου, ωστόσο, είχε δημιουργήσει νέα δεδομένα, καθιστώντας αναγκαία την αναζήτηση μιας διπλωματικής διευθέτησης.
Επικαλούμενος πληροφορίες από τη γαλλική πλευρά, ανέφερε ότι η διακοίνωση περιλάμβανε τις συντεταγμένες μόνο της αρχής και του τέλους της διαδρομής του πλοίου, χωρίς να παραθέτει ενδιάμεσα σημεία.
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε, πάντως, στις διευκρινίσεις που περιλαμβάνονταν στο γαλλικό έγγραφο. Συγκεκριμένα, η ενημέρωση προς την Τουρκία έγινε, σύμφωνα με όσα ανέφερε, για λόγους αβροφροσύνης και όχι επειδή αναγνωρίζεται κάποια αρμοδιότητά της στην περιοχή.
Επιπλέον, η γαλλική πλευρά ξεκαθάρισε ότι η συγκεκριμένη διακοίνωση δεν αποτελούσε αίτημα χορήγησης άδειας από την Τουρκία μέσω NAVTEX.
Κατά τον κ. Φίλη, οι συγκεκριμένες διατυπώσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς αποσαφηνίζουν τον χαρακτήρα της γαλλικής ενημέρωσης και καθιστούν το περιεχόμενο της διακοίνωσης περισσότερο από ικανοποιητικό για την ελληνική πλευρά.
«Καμία ρηματική διακοίνωση δεν αλλάζει τις διεκδικήσεις»
Στο ερώτημα εάν η γαλλική πρωτοβουλία θα μπορούσε να δημιουργήσει κάποιο διπλωματικό προηγούμενο εις βάρος των ελληνικών θέσεων, ο διεθνολόγος ήταν κατηγορηματικός ότι μια ρηματική διακοίνωση δεν μεταβάλλει από μόνη της την ουσία των διεκδικήσεων των εμπλεκόμενων πλευρών.
Όπως εξήγησε, τέτοιου είδους διπλωματικά έγγραφα δεν μπορούν να επιλύσουν ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων ούτε να αναγνωρίσουν ή να απορρίψουν δικαιώματα σε μια θαλάσσια περιοχή που δεν έχει ακόμη οριοθετηθεί.
Ειδικότερα, αναφέρθηκε στην περιοχή μεταξύ της Καρπάθου ή του Καστελλόριζου και της Κύπρου, υπογραμμίζοντας ότι η διαδικασία που ακολουθήθηκε δεν αλλάζει τις βασικές ελληνικές θέσεις.
«Καμία ρηματική διακοίνωση δεν αλλάζει την ουσία των απαιτήσεων, των αξιώσεων, των διεκδικήσεων της οποιασδήποτε πλευράς», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η διπλωματία δεν προσφέρει πάντοτε ιδανικές λύσεις και ότι οι κυβερνήσεις καλούνται να διαχειρίζονται σύνθετες καταστάσεις, χωρίς να εγκαταλείπουν τις βασικές τους θέσεις.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η σημερινή εξέλιξη πρέπει να αξιολογηθεί υπό το πρίσμα του προηγούμενου της Κάσου και της ανάγκης να συνεχιστεί το έργο χωρίς νέα εμπλοκή.
Το προηγούμενο της Κάσου και η τακτική των τουρκικών NAVTEX
Ο Κωνσταντίνος Φίλης αναφέρθηκε εκτενώς και στο περιστατικό του 2024, όταν ιταλικό πλοίο πραγματοποιούσε έρευνες βυθού στην περιοχή της Κάσου.
Όπως περιέγραψε, το ιταλικό σκάφος φέρεται να παρεμποδίστηκε από τουρκικά πλοία όταν κινήθηκε πέρα από τα έξι ναυτικά μίλια από τις ακτές της Κάσου, με αποτέλεσμα να διακοπούν οι έρευνες.
Σύμφωνα με την περιγραφή του, τουρκικό πλοίο επικοινώνησε μέσω ασυρμάτου με το ιταλικό σκάφος, ζητώντας πληροφορίες για τη δραστηριότητά του. Ο πλοίαρχος απάντησε ότι πραγματοποιούσε έρευνες, χωρίς να προχωρήσει σε περαιτέρω διευκρινίσεις. Στη συνέχεια, η Τουρκία εξέδωσε NAVTEX, παρότι δεν είχε προηγηθεί αίτημα του ιταλικού πλοίου για άδεια.
Ο διεθνολόγος χρησιμοποίησε το συγκεκριμένο περιστατικό για να εξηγήσει τον τρόπο με τον οποίο η Άγκυρα επιχειρεί να προβάλλει τις διεκδικήσεις της μέσω NAVTEX και αντι-NAVTEX.
Όπως υπογράμμισε, η έκδοση τέτοιων αναγγελιών δεν αποτελεί από μόνη της τρόπο υπεράσπισης κυριαρχικών δικαιωμάτων ούτε μπορεί να μεταβάλει το νομικό καθεστώς μιας περιοχής.
«Γαλάζια Πατρίδα»: Έντονη ελληνική αντίδραση εάν κατατεθεί το νομοσχέδιο
Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης, ο Νίκος Χατζηνικολάου έθεσε το ζήτημα του νομοσχεδίου για τη «Γαλάζια Πατρίδα», το οποίο ενδέχεται να κατατεθεί στην τουρκική Εθνοσυνέλευση, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μια εξέλιξη με ενδεχομένως πολύ σοβαρότερες συνέπειες από τη διαμάχη γύρω από το καλώδιο.
Ο Κωνσταντίνος Φίλης συμφώνησε ότι το συγκεκριμένο ζήτημα αποτελεί το σημαντικότερο πεδίο ανησυχίας, εφόσον η τουρκική κυβέρνηση αποφασίσει τελικά να προχωρήσει στην κατάθεση του νομοσχεδίου.
Όπως ανέφερε, η σχετική συζήτηση βρίσκεται σε εξέλιξη από το περασμένο καλοκαίρι, ενώ έχουν κατά καιρούς διατυπωθεί διαφορετικές εκτιμήσεις για τον χρόνο κατάθεσής του, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει ξεκαθαρίσει εάν και πότε θα φτάσει στην τουρκική Εθνοσυνέλευση.
Ο διεθνολόγος εκτίμησε ότι υπάρχουν σημαντικοί λόγοι για τους οποίους η Άγκυρα αναβάλλει την κίνηση αυτή. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι σε περίπτωση που το νομοσχέδιο κατατεθεί, η ελληνική αντίδραση θα είναι ιδιαίτερα έντονη, κυρίως σε διπλωματικό επίπεδο.
Μια τέτοια εξέλιξη, σύμφωνα με τον ίδιο, θα μπορούσε να προκαλέσει νέα αντίδραση από την τουρκική πλευρά και να οδηγήσει τις δύο χώρες σε έναν σοβαρότερο κύκλο αντιπαράθεσης.
«Η αντίδρασή μας θα είναι πάρα πολύ έντονη», υπογράμμισε, εκφράζοντας παράλληλα την ελπίδα ότι η Τουρκία δεν θα προχωρήσει τελικά στην κατάθεση του νομοσχεδίου.
Η παρέμβαση του Κωνσταντίνου Φίλη αναδεικνύει, επομένως, τη διπλή πρόκληση που αντιμετωπίζουν Αθήνα και Λευκωσία: από τη μία, να διασφαλίσουν την πρόοδο της ηλεκτρικής διασύνδεσης και, από την άλλη, να αποτρέψουν την αξιοποίηση του έργου ως αφορμής για νέα κλιμάκωση της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου