Από τις φρεγάτες υψηλής τεχνολογίας στα μαζικά drones, η νέα ισορροπία ισχύος βασίζεται στην τεχνολογική υπεροχή, το χαμηλό κόστος και την εγχώρια παραγωγήΝίκος Χασαπόπουλος (nchasap@mononews.gr)Μια υπερσύγχρονη φρεγάτα και ένα ελληνικό μη επανδρωμένο σύστημα κρούσης βρίσκονται στα δύο άκρα της εξοπλιστικής κλίμακας. Μαζί, όμως, δείχνουν πώς αλλάζει η λογική με την οποία πρέπει να χτίζεται το σύγχρονο οπλοστάσιο: τεχνολογική υπεροχή εκεί όπου είναι απαραίτητη και μαζικότητα εκεί όπου οι αριθμοί κάνουν τη διαφορά.Μέσα σε δύο ημέρες, δύο εντελώς διαφορετικές εικόνες περιγράφουν ίσως καλύτερα από οποιοδήποτε στρατηγικό κείμενο την πρόκληση που αντιμετωπίζουν σήμερα οι Ένοπλες Δυνάμεις..
Την Τετάρτη, στη στρατιωτική παρέλαση της Θεσσαλονίκης, παρουσιάστηκε για πρώτη φορά η ελληνικής σχεδίασης «ΑΡΠΥΙΑ», ένα μη επανδρωμένο σύστημα κρούσης μίας χρήσης (kamikaze drone), μαζί με πληθώρα drones, counter-UAS και αυτόνομων συστημάτων. Την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου παραδόθηκε στη Lorient στο Πολεμικό Ναυτικό ο «ΝΕΑΡΧΟΣ», η δεύτερη ελληνική FDI.
Εκ πρώτης όψεως δεν έχουν τίποτα κοινό
Ο «ΝΕΑΡΧΟΣ» είναι ένα σύνθετο, υψηλής αξίας πολεμικό πλοίο. Παραδίδεται σε διαμόρφωση Standard 2, με 32 ενεργά κελιά Sylver, Aster-30, Exocet και RAM ενσωματωμένο στο σύστημα μάχης SETIS. Είναι ακριβώς το είδος της πλατφόρμας που απαιτείται για αποστολές αεράμυνας περιοχής, θαλάσσιου ελέγχου και επιχειρήσεις υψηλής έντασης.
Η «ΑΡΠΥΙΑ» βρίσκεται στην άλλη πλευρά της εξίσωσης: μικρότερη, φθηνότερη, αναλώσιμη και —δυνητικά— κατασκευάσιμη σε πολύ μεγαλύτερους αριθμούς.
Εδώ βρίσκεται η λογική του «good enough»
Ο όρος συχνά παρεξηγείται. Δεν σημαίνει φθηνό, πρόχειρο ή επιχειρησιακά κατώτερο. Σημαίνει ότι ένα σύστημα πρέπει να είναι αρκετά ικανό για τη συγκεκριμένη αποστολή, να μπορεί να αποκτηθεί σε αριθμούς και, κυρίως, να μπορεί να αντικατασταθεί όταν χαθεί.
Ο Mark Rutte έχει περιγράψει χαρακτηριστικά το πρόβλημα. Στην Ουκρανία, ένα σύστημα μπορεί να μπει στη μάχη όταν βρίσκεται στο «6 ή 7 στα 10», ενώ οι δυτικές Ένοπλες Δυνάμεις συχνά επιμένουν να περιμένουν το «9 ή 10». «Speed is of the essence, not perfection», έχει τονίσει.
Η Ουκρανία έδειξε γιατί. Χαμηλού κόστους FPV drones μπορούν να ακινητοποιούν τεθωρακισμένα πολλαπλάσιας αξίας, ενώ η δυνατότητα γρήγορης παραγωγής και αντικατάστασης απωλειών δημιουργεί από μόνη της επιχειρησιακό πλεονέκτημα.
Το συμπέρασμα όμως δεν είναι ότι τα drones αντικαθιστούν τις φρεγάτες, τα μαχητικά ή τα άρματα.
Είναι ακριβώς το αντίθετο: χρειάζεσαι και τα δύο
High-end δυνατότητες εκεί όπου είναι αναντικατάστατες. Και αριθμούς εκεί όπου ένα απλούστερο και οικονομικότερο σύστημα μπορεί να εκτελέσει αποτελεσματικά την αποστολή με κλάσμα του κόστους.
Αυτό σημαίνει και μια διαφορετική λογική στις εξοπλιστικές αγορές. Το ερώτημα δεν πρέπει να είναι πάντοτε «ποιο είναι το καλύτερο σύστημα που υπάρχει;». Πρέπει να είναι και «ποιο επίπεδο δυνατότητας χρειάζομαι για τη συγκεκριμένη αποστολή και σε πόσους αριθμούς μπορώ να το διαθέσω;».
Ένα μέσο επιτήρησης δεν χρειάζεται απαραίτητα να έχει τις δυνατότητες μιας πλατφόρμας εκατοντάδων εκατομμυρίων. Ένα drone κρούσης που μπορεί να χρησιμοποιηθεί μαζικά δεν χρειάζεται να σχεδιαστεί ώστε να επιβιώνει για δεκαετίες. Και ένα φθηνό σύστημα αναχαίτισης μπορεί να έχει μεγαλύτερη επιχειρησιακή αξία απέναντι σε ένα drone χαμηλού κόστους από έναν πύραυλο πολλών εκατομμυρίων.
Το ζητούμενο είναι η σωστή σχέση κόστους, αποτελέσματος και αριθμών
Για την Ελλάδα αυτή η ισορροπία έχει ιδιαίτερη σημασία. Η γεωγραφία του Αιγαίου απαιτεί προηγμένες πλατφόρμες που θα εξασφαλίζουν αεράμυνα, θαλάσσιο έλεγχο και υπεροχή σε κρίσιμα σημεία. Ταυτόχρονα όμως δημιουργεί τεράστια ζήτηση για επιτήρηση, αναγνώριση, ηλεκτρονικό πόλεμο, παραπλάνηση, προστασία εγκαταστάσεων και μη επανδρωμένα μέσα.
Και εδώ βρίσκεται ίσως και η μεγαλύτερη ευκαιρία για την εγχώρια αμυντική βιομηχανία. Η Ελλάδα δύσκολα θα κατασκευάσει σύντομα μια δική της φρεγάτα αντίστοιχη της FDI. Μπορεί όμως να αναπτύξει και να παράγει σε σημαντικούς αριθμούς UAV, περιπλανώμενα πυρομαχικά, counter-drone συστήματα, αισθητήρες, λογισμικό και άλλα μέσα στα οποία η ταχύτητα ανάπτυξης και η δυνατότητα συνεχούς βελτίωσης είναι εξίσου σημαντικές με την απόλυτη τεχνολογική υπεροχή.
Το πραγματικό τεστ για συστήματα όπως η «ΑΡΠΥΙΑ» δεν είναι επομένως μόνο εάν λειτουργεί το πρωτότυπο. Είναι εάν μπορεί να περάσει γρήγορα στην παραγωγή. Αν μπορούν να κατασκευαστούν εκατοντάδες αντί για δεκάδες. Αν τα κρίσιμα εξαρτήματά της μπορούν να εξασφαλιστούν σε περίοδο κρίσης. Και αν το σύστημα μπορεί να αλλάζει συνεχώς καθώς αλλάζουν οι απειλές και τα αντίμετρα.
Εδώ το «good enough» συναντά και την ασφάλεια εφοδιασμού
Διότι στον πόλεμο φθοράς δεν αρκεί να διαθέτεις ένα εξαιρετικό σύστημα την πρώτη ημέρα. Πρέπει να μπορείς να το συντηρείς, να το αναπληρώνεις και, όπου είναι δυνατόν, να το παράγεις.
Ο «ΝΕΑΡΧΟΣ» και η «ΑΡΠΥΙΑ» δεν εκπροσωπούν λοιπόν δύο ανταγωνιστικές επιλογές. Εκπροσωπούν τις δύο πλευρές του ίδιου σύγχρονου οπλοστασίου.
Τεχνολογική υπεροχή εκεί όπου είναι αναντικατάστατη. Μαζικότητα εκεί όπου οι αριθμοί κάνουν τη διαφορά. Και εγχώρια παραγωγική ικανότητα εκεί όπου η εξάρτηση μπορεί να μετατραπεί σε στρατηγική αδυναμία.
Αυτό ίσως είναι και το πραγματικό δίδαγμα των δύο εικόνων αυτής της εβδομάδας.
Η ισχύς δεν βρίσκεται πλέον μόνο στο πόσο προηγμένο είναι ένα όπλο. Βρίσκεται και στο πόσα μπορείς να διαθέσεις — και πόσο γρήγορα μπορείς να τα αντικαταστήσεις.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου