Αντώνης Ν. Σέργης : Τελικά, ποιος έκανε τι; Και ποιος δεν έκανε όσα έπρεπε; Οι Κυκλάδες δεν ζητούν χάρη από κανέναν. Δικαιούνται ισοτιμία.

Τ

Η επιτυχία έχει πολλούς πατέρες, αλλά η νησιωτικότητα έμεινε και πάλι ορφανή.

Τις τελευταίες ημέρες, μαζί με τις εξαγγελίες της ΔΕΘ, φαίνεται πως επέστρεψε δυναμικά και μια αγαπημένη πολιτική παράδοση της δεκαετίας του ’80: το περίφημο «κατόπιν ενεργειών μου».

Η ίδια κυβερνητική απόφαση για τη σταδιακή απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ ταξιδεύει στις Κυκλάδες και, ανάλογα με το λιμάνι στο οποίο φτάνει, μοιάζει να αποκτά και διαφορετικό πολιτικό ανάδοχο.

Θα περίμενε κανείς ότι, σχεδόν μισό αιώνα αργότερα, θα είχαμε αφήσει πίσω μας την αντίληψη του βουλευτή-μεσάζοντα και την αγωνία της προσωπικής πίστωσης κάθε κυβερνητικής απόφασης.

Υπάρχει μια φράση που αποδίδεται στον Χάρι Τρούμαν και ταιριάζει περισσότερο από ποτέ στην περίσταση:

«Είναι εκπληκτικό πόσα μπορείς να πετύχεις, αν δεν σε νοιάζει ποιος θα πάρει τα εύσημα.»

Η πολιτική εκπροσώπηση δεν είναι διαγωνισμός προσωπικής προβολής. Είναι διεκδίκηση, αποτέλεσμα και, πάνω απ’ όλα, ευθύνη — όχι μόνο για όσα έγιναν, αλλά κυρίως για όσα έπρεπε να έχουν γίνει και δεν έγιναν.

Κάπου εδώ βρίσκεται και η μεγάλη απούσα της συζήτησης: η νησιωτικότητα.

Επιχειρείται να χωρέσει εκ των υστέρων στις εξαγγελίες της ΔΕΘ, επειδή ορισμένα γενικά μέτρα αφορούν, ευτυχώς, και κατοίκους των νησιών. Όμως η νησιωτικότητα δεν είναι γεωγραφικός προσδιορισμός ούτε επικοινωνιακό εύρημα.

Είναι συνταγματική επιταγή.

Το άρθρο 101 παρ. 4 του Συντάγματος υποχρεώνει τον νομοθέτη και τη Διοίκηση να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες των νησιωτικών περιοχών και να μεριμνούν για την ανάπτυξή τους.

Δεν είναι χάρη της εκάστοτε κυβέρνησης προς τους νησιώτες ή τους βουλευτές τους. Είναι υποχρέωση της Πολιτείας. Και η ουσία της χωράει σε μία λέξη:

Ισοτιμία.

Ισοτιμία στην υγεία, στις μετακινήσεις, στη στέγαση, στην παραγωγή και στην επιχειρηματικότητα. Σημαίνει ο τόπος κατοικίας να μην καθορίζει την πρόσβαση στην περίθαλψη, να μη μετατρέπει τη θάλασσα σε οικονομικό σύνορο και να μην καθιστά αδύνατη τη ζωή και την εργασία στα νησιά.

Σημαίνει, επίσης, μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για το νερό, την ενέργεια, τις υποδομές και τη συνδεσιμότητα, ώστε τα νησιά να παραμένουν ζωντανά δώδεκα μήνες τον χρόνο και το πρόσθετο μεταφορικό κόστος να μην επιβαρύνει δυσανάλογα κατοίκους και επιχειρήσεις.

Αυτό είναι νησιωτικότητα.

Γι’ αυτό υπάρχει ουσιώδης διαφορά ανάμεσα σε ένα οριζόντιο μέτρο που ωφελεί και κατοίκους των νησιών και σε μια δημόσια πολιτική σχεδιασμένη εξαρχής με βάση τις ιδιαίτερες συνθήκες της νησιωτικής Ελλάδας.

Κάθε μέτρο που ελαφρύνει πραγματικά την καθημερινότητα είναι θετικό και πρέπει να αναγνωρίζεται. Δεν αρκεί, όμως, να βαφτίζουμε εκ των υστέρων «νησιωτική πολιτική» κάθε κυβερνητική απόφαση που συμπεριλαμβάνει και μερικά νησιά.

Το ουσιαστικό ερώτημα παραμένει:

Πού είναι η ολοκληρωμένη πολιτική νησιωτικότητας;

Πού είναι ο συνολικός σχεδιασμός που θα συνδέει την ακτοπλοΐα, την υγεία, τη στέγαση, τη λειψυδρία, το κόστος παραγωγής και μεταφοράς με τις πραγματικές ανάγκες της μόνιμης ζωής στα νησιά;

Αυτή ήταν η μεγάλη απούσα από τη ΔΕΘ. Και αυτή η απουσία δεν καλύπτεται από κανένα «κατόπιν ενεργειών μου».

Ας αφήσουμε, λοιπόν, αυτή την πολιτική αντίληψη εκεί όπου ανήκει: στο χρονοντούλαπο της ιστορίας.

Οι Κυκλάδες του 2026 δεν χρειάζονται πολιτικούς μεσάζοντες ανάμεσα στον πολίτη και το κράτος. Χρειάζονται εκπροσώπους που διεκδικούν, συνεργάζονται, συγκρούονται όταν απαιτείται και κρίνονται από το αποτέλεσμα.

Χρειάζονται μια Πολιτεία που δεν θα θυμάται τη νησιωτικότητα περιστασιακά, αλλά θα την ενσωματώνει σε κάθε μεγάλη δημόσια πολιτική.

Για νησιά όπου η απόσταση δεν θα σημαίνει ανισότητα, η μόνιμη κατοικία θα είναι επιλογή ζωής και η ανάπτυξη δεν θα εξαντλείται στους αριθμούς μιας τουριστικής περιόδου.

Για Κυκλάδες ζωντανές, παραγωγικές και ισότιμες, δώδεκα μήνες τον χρόνο.

Οι Κυκλάδες δεν ζητούν χάρη από κανέναν. Δικαιούνται ισοτιμία.

Και αυτήν αξίζει να διεκδικήσουμε μαζί.