Άρθρο του Θανάση Παπαμιχαήλ
Επικοινωνιολόγος-Συγγραφέας Οδηγών
Πολιτικής Αυτοβελτίωσης
Η εισαγωγή της εναλλακτικής ψήφου, η μετάβαση από την "ξεκάθαρη" εντολή στην "πολυεπίπεδη συναίνεση"
δεν είναι απλώς μια τεχνική αλλαγή, αλλά μια πολιτισμική επανάσταση στους δήμους.
Αποτελεί μια τομή που υπόσχεται οικονομία και αντιπροσωπευτικότητα, αλλά ταυτόχρονα
πυροδοτεί μια έντονη συζήτηση για τη φύση της λαϊκής κυριαρχίας.
Στην ουσία του, το σύστημα αυτό δεν αναζητά απλώς τον "πρώτο", αλλά εκείνον
που προκαλεί τις λιγότερες κοινωνικές αντιστάσεις.
Αυτή η μετατόπιση από την "πυγμαχία" των δύο γύρων, σε στιγμιαίο επαναληπτικό γύρο ,
δημιουργεί ένα νέο πολιτικό τοπίο.Μια δημαρχιακή καρέκλα για "δύο"!
Το δημοκρατικό παράδοξο είναι προφανές.Ένας υποψήφιος που προηγείται με σημαντική διαφορά
στις πρώτες προτιμήσεις αλλα κάτω του 42%,μπορεί να βρεθεί εκτός νυμφώνος,
αν η πλειοψηφία των πολιτών τον θεωρεί "μη αποδεκτό".
Εδώ έγκειται η δύναμη της "εναλλακτικής ψήφου".
Η πρώτη προτίμηση των πολιτών "ακυρώνεται" από τις τρίτες και κάτω εναλλακτικές προτιμήσεις των πολιτών.
Σε τοπικό επίπεδο, όπου τα προβλήματα της καθημερινότητας απαιτούν ευρύτερες συνεργασίες,
η ανάδειξη ενός δημάρχου που αποτελεί την πιο αποδεκτή συμβιβαστική λύση, φαίνεται λογική.
Ο δήμαρχος της συναίνεσης έχει, θεωρητικά, μεγαλύτερη ευχέρεια να διοικήσει
χωρίς να προσκρούει σε ένα εχθρικό πλειοψηφικό περιβάλλον.
Ωστόσο, η άρνηση μεταφοράς αυτού του μοντέλου στις εθνικές εκλογές αποκαλύπτει τον βαθύ φόβο του πολιτικού συστήματος. Στην κεντρική πολιτική σκηνή, η ψήφος είναι ταυτοτική.
Η ιδέα ότι η διακυβέρνηση της χώρας θα μπορούσε να κριθεί από "μεταφερόμενες" ψήφους ψηφοφόρων
που απλώς επέλεξαν το "μη χείρον βέλτιστον", προκαλεί ίλιγγο στα μεγάλα κόμματα.
Υπάρχει ο κίνδυνος μιας κυβέρνησης με χαμηλή πολιτική νομιμοποίηση, η οποία θα δυσκολευόταν να πάρει κρίσιμες αποφάσεις σε καιρούς κρίσης.
Η καθαρότητα της "πρώτης επιλογής" λειτουργεί ως θεσμικό ανάχωμα στην αστάθεια.
Όμως ο ρόλος των δήμων ως "πειραματόζωα" ενισχύει την αίσθηση μιας δημοκρατίας δύο ταχυτήτων.
Αν η εναλλακτική ψήφος θεωρείται επαρκής για τη διαχείριση μιας πόλης, αλλά επικίνδυνη για τη διαχείριση του κράτους,
τότε το μήνυμα είναι σαφές. Η κεντρική εξουσία προτιμά την κοστοβόρα δαπάνη της δεύτερης κάλπης,
από την αβέβαιη συναίνεση.
Στην πραγματικότητα η άρνηση εφαρμογής στις εθνικές εκλογές αποδεικνύει
ότι η πολιτική ηγεσία θεωρεί την εναλλακτική ψήφο "υψηλού ρίσκου"
και ιδιαίτερα απέναντι στο φόβο του "μαγειρέματος"!
Καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η εναλλακτική ψήφος είναι σωστή αλλά απαιτεί έναν ώριμο ψηφοφόρο,
απαλλαγμένο από την ανάγκη του "σκληρού" κομματικού ροκ.
Αν οι πολίτες μάθουν να ιεραρχούν αντί να συγκρούονται, ίσως το πείραμα των δήμων να αποτελέσει
τον προθάλαμο για μια πιο λειτουργική δημοκρατία.
Μέχρι τότε, όμως, η "δεύτερη καρέκλα" θα φαντάζει πάντα ύποπτη στα μάτια όσων
έχουν συνηθίσει τον νικητή σε "πρωτογενείς "ψήφους, να τα παίρνει όλα.
Η πρόκληση είναι να αποδειχθεί ότι η δεύτερη προτίμηση δεν είναι μια "νοθευμένη" ψήφος,
αλλά μια συνειδητή πράξη πολιτικής συνύπαρξης.
Η εφαρμογή του νέου εκλογικού νόμου στις εκλογές το 2028, θα δώσει τις απαντήσεις!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου