Στην πράξη, το Δημόσιο δεν αναγνώριζε στους συγκεκριμένους εργαζόμενους το δικαίωμα συνταξιοδότησης με όρους ΒΑΕ, σε αντίθεση με ό,τι ισχύει εδώ και χρόνια για συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων στους ΟΤΑ. Το αποτέλεσμα ήταν χιλιάδες νοσηλευτές και διασώστες να εργάζονται επί δεκαετίες σε εξαιρετικά απαιτητικές και ψυχοφθόρες συνθήκες, χωρίς τη δυνατότητα πρόωρης εξόδου ή ειδικής ασφαλιστικής μεταχείρισης.

Τέλος στο καθεστώς δύο ταχυτήτων

Η νέα παρέμβαση επιχειρεί να διορθώσει αυτή τη στρέβλωση, βάζοντας τέλος στο καθεστώς «δύο ταχυτήτων» που επικρατούσε στο ΕΣΥ, όπου σήμερα συνυπάρχουν εργαζόμενοι με διαφορετικό ασφαλιστικό καθεστώς, ανάλογα με το πότε προσλήφθηκαν.

Όπως επισημαίνει στο «Mononews» ο δικηγόρος Διονύσης Ρίζος, η νέα ρύθμιση — η οποία είχε προαναγγελθεί ήδη από την περίοδο της πανδημίας — προβλέπει ότι οι συγκεκριμένοι εργαζόμενοι θα μπορούν να συνταξιοδοτούνται στο 62ο έτος της ηλικίας τους, εφόσον έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον 12 έτη υπηρεσίας σε καθεστώς βαρέων και ανθυγιεινών.

Η μεγάλη αλλαγή, ωστόσο, βρίσκεται αλλού: δεν θα απαιτείται πλέον η συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης για τη λήψη πλήρους σύνταξης στα 62. Πρόκειται για έναν από τους βασικούς περιορισμούς του ισχύοντος καθεστώτος, ο οποίος λειτουργούσε αποτρεπτικά για χιλιάδες εργαζόμενους που ξεκίνησαν να εργάζονται σε μεγαλύτερη ηλικία ή είχαν διακεκομμένη ασφαλιστική πορεία.

Με το νέο πλαίσιο, το καθεστώς γίνεται σαφώς πιο ευέλικτο και προσαρμοσμένο στις πραγματικές συνθήκες εργασίας στον χώρο της δημόσιας υγείας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρόβλεψη για εξαγορά προϋπηρεσίας, που δίνει τη δυνατότητα σε εργαζόμενους κοντά στο όριο ηλικίας των 62 ετών να «κλειδώσουν» τη συνταξιοδότησή τους μέσω αναγνώρισης επιπλέον χρόνου στα βαρέα.

Η εξαγορά θα γίνεται με κόστος 3,6% επί των μεικτών αποδοχών. Για παράδειγμα, εργαζόμενος με μεικτό μισθό 2.000 ευρώ θα καταβάλλει 72 ευρώ για κάθε μήνα εξαγοράς. Το στοιχείο αυτό θεωρείται κρίσιμο, καθώς επιτρέπει σε χιλιάδες ασφαλισμένους να αξιοποιήσουν άμεσα τη ρύθμιση χωρίς δυσβάσταχτη οικονομική επιβάρυνση.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση νοσηλευτή σε νοσοκομείο του ΕΣΥ με 22 χρόνια υπηρεσίας, ηλικίας 55 ετών και μεικτές αποδοχές 2.000 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση θα μπορεί να εξαγοράσει προϋπηρεσία ώστε να συμπληρώσει τη 12ετία στα βαρέα και να αποχωρήσει στα 62. Για την αναγνώριση πέντε ετών απαιτείται συνολικό ποσό 4.320 ευρώ.

Αντίστοιχα, βοηθός νοσηλευτή σε κρατική κλινική, ηλικίας 52 ετών με 18 χρόνια υπηρεσίας, θα μπορεί να συμπληρώσει 10 χρόνια στα βαρέα μέχρι τα 62 και μέσω εξαγοράς ακόμη δύο ετών να θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης.

Η ρύθμιση έχει ισχυρό κοινωνικό και πολιτικό αποτύπωμα, καθώς έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το δημόσιο σύστημα υγείας συνεχίζει να αντιμετωπίζει σοβαρές πιέσεις λόγω υποστελέχωσης, γήρανσης προσωπικού και αυξημένων αναγκών. Παράλληλα, αποτελεί μία έμμεση αναγνώριση της προσφοράς των εργαζομένων του ΕΣΥ κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όταν το ζήτημα της ένταξης στα βαρέα είχε τεθεί με έντονο τρόπο από τα συνδικαλιστικά όργανα των υγειονομικών.

Συνδικαλιστικοί φορείς του κλάδου υποστηρίζουν ότι η παρέμβαση κινείται στη σωστή κατεύθυνση, επισημαίνουν όμως ότι θα πρέπει να αποσαφηνιστούν κρίσιμες λεπτομέρειες εφαρμογής, όπως ο τρόπος υπολογισμού της εξαγοράς, η ακριβής περίμετρος των δικαιούχων και το αν θα υπάρξουν μεταβατικές διατάξεις για ειδικές κατηγορίες εργαζομένων.

Σε κάθε περίπτωση, η ένταξη των νοσηλευτών και των εργαζομένων του ΕΚΑΒ στα ΒΑΕ συνιστά μία από τις σημαντικότερες ασφαλιστικές αλλαγές για τον χώρο της δημόσιας υγείας, καθώς δημιουργεί για πρώτη φορά ένα πιο ευνοϊκό πλαίσιο εξόδου από την εργασία για επαγγέλματα που χαρακτηρίζονται από υψηλή σωματική και ψυχική καταπόνηση.

Διαβάστε επίσης

Τι οφέλη θα φέρει η ένταξη στα βαρέα και ανθυγιεινά των παλαιών νοσηλευτών και πληρωμάτων ασθενοφόρων

Νίκη Κεραμέως: Στα βαρέα και ανθυγιεινά νοσηλευτές και διασώστες ΕΚΑΒ – Αποκλείεται να γίνουν περικοπές στις συντάξεις χηρείας

Μητσοτάκης σε νοσηλευτές: Έρχονται παρεμβάσεις για την ικανοποίηση διαχρονικών διεκδικήσεων – Θεσμική αναγνώριση, αυξήσεις μισθών και δυνατότητες ανέλιξης