Ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών - Πρόβλεψη μηχανισμών άντλησης επιχειρησιακών
διδαγμάτων - Ενίσχυση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων
Εμπρησμού - Αναβάθμιση Πυροσβεστικής Ακαδημίας - Ρυθμίσεις θεμάτων
αρμοδιότητας Γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής και λοιπές διατάξεις - Τροποποιήσεις ν. 4662/2020, ν.4555/2018, ν. 4797/2021 και ν. 5116/2024»
Κύριε Πρόεδρε.
Κύριε Υπουργέ.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι.
Συζητούμε σήμερα ένα νομοσχέδιο που αποτελεί συνειδητή πολιτική
επιλογή για το πώς θέλουμε να οργανώνεται το κράτος μπροστά στα νέα
δεδομένα που έχουν προκύψει με την κλιματική κρίση.
Συζητούμε τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την ευθύνη της
Πολιτείας απέναντι στους πολίτες σε μια εποχή αλλεπάλληλων κρίσεων. Αν
δηλαδή θα μείνουμε σε μια λογική διαχείρισης της ζημιάς ή αν θα
τολμήσουμε να οικοδομήσουμε ένα κράτος πιο ώριμο, πιο προνοητικό, πιο
ανθεκτικό.
Η κλιματική κρίση δεν είναι πια μία θεωρητική συζήτηση σε διεθνή φόρα.
Είναι η καθημερινότητα των συμπολιτών μας. Είναι το καλοκαίρι που
γίνεται πιο θερμό, οι άνεμοι που γίνονται πιο ακραίοι, οι βροχές που
γίνονται πιο βίαιες. Είναι η αγωνία του αγρότη, του νησιώτη, του
κατοίκου μιας περιαστικής περιοχής που βλέπει το δάσος να απειλείται.
Σε αυτή τη συγκυρία, η πολιτική ευθύνη δεν εξαντλείται στην καταγραφή
προβλημάτων ή στις αποζημιώσεις μετά τις καταστροφές, ούτε στην εύκολη
κριτική. Η πολιτική ευθύνη μετριέται στη δυνατότητα να αλλάζεις το
υπόδειγμα λειτουργίας του κράτους αναλόγως με τις συνθήκες. Να περνάς
από τη διαχείριση της στιγμής στον σχεδιασμό της επόμενης δεκαετίας.
Η κυβέρνηση της Νέα Δημοκρατία από το 2019 μέχρι σήμερα κλήθηκε να
διαχειριστεί πρωτοφανείς κρίσεις. Σε κάθε περίπτωση, το βασικό μας
μέλημα ήταν ένα: η προστασία της ανθρώπινης ζωής.
Και επιτρέψτε μου να το πω καθαρά: είναι ανεύθυνο και επικίνδυνο να
επιχειρείται, για λόγους κομματικής αντιπαράθεσης, η απαξίωση
εργαλείων που έχουν αποδειχθεί σωτήρια. Όπως, για παράδειγμα, το
σύστημα προειδοποίησης 112, το οποίο προφανώς και δεν είναι
«επικοινωνιακό τέχνασμα». Είναι ένας μηχανισμός που έχει σώσει ζωές.
Και η ανθρώπινη ζωή είναι το υπέρτατο αγαθό. Όποιος το ξεχνά αυτό,
υποτιμά τον ίδιο τον πυρήνα της πολιτικής.
Στην πολιτική προστασία δεν υπάρχουν «γαλάζιες» ή «κόκκινες» ζωές.
Υπάρχουν μόνο πολίτες που πρέπει να προστατευθούν.
Ακούγεται συχνά μια ισοπεδωτική κριτική ότι «τίποτα δεν άλλαξε». Ότι
το κράτος παραμένει αδύναμο. Ότι βρισκόμαστε στο ίδιο σημείο. Αυτή η
αφήγηση αδικεί την αλήθεια.
Και ποια είναι η αλήθεια; Ότι σε τροχιά υλοποίησης βρίσκεται ένα πολύ
φιλόδοξο πρόγραμμα ουσιαστικής αναβάθμισης όλου του εξοπλισμού της
Πολιτικής Προστασίας. Είναι το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ», την ίδια ώρα που
έχουν ήδη υλοποιηθεί σημαντικές πολιτικές σε σχέση με τους
αυξανόμενους κινδύνους.
Λόγου χάρη, όσον αφορά τις πυρκαγιές, το 2025 επιχείρησαν περισσότεροι
από 18.000 πυροσβέστες – ένας από τους υψηλότερους αναλογικά αριθμούς
στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο στόλος έχει ενισχυθεί σημαντικά τα τελευταία
χρόνια. Τα εναέρια μέσα είναι περισσότερα από ποτέ. Για πρώτη φορά
διατέθηκαν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ αποκλειστικά για έργα πρόληψης
στα δάση της πατρίδας μας. Δεκάδες drones επιτηρούν ευαίσθητες
περιοχές. Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες ανταποκρίθηκαν στις υποχρεώσεις
καθαρισμού των οικοπέδων τους.
Αυτά δεν συνιστούν πανάκεια. Δεν σημαίνουν ότι λύθηκαν όλα τα
προβλήματα. Σημαίνουν, όμως, ότι το κράτος δεν έμεινε αδρανές. Ότι
ενίσχυσε τις δυνατότητές του. Ότι έμαθε από τα λάθη του.
Και εδώ βρίσκεται το ουσιαστικό πολιτικό μήνυμα του νομοσχεδίου που
συζητούμε: η Ελλάδα δεν μπορεί να πορεύεται με λογικές παρελθόντος.
Δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στον ηρωισμό των ανθρώπων της
πρώτης γραμμής. Οφείλει να οικοδομήσει θεσμούς που λειτουργούν
ανεξάρτητα από πρόσωπα. Οφείλει να μετατρέψει την εμπειρία σε μόνιμη
γνώση.
Η χώρα μας έχει πληρώσει βαρύ τίμημα από φυσικές καταστροφές. Έχει
βιώσει στιγμές εθνικού πένθους. Έχει ζήσει οδύνη και απώλεια. Δεν
έχουμε το δικαίωμα να επαναλαμβάνουμε τα ίδια λάθη.
Γι' αυτό και η μεγάλη πολιτική τομή δεν είναι μόνο τα μέσα ή οι δομές.
Είναι η αλλαγή νοοτροπίας. Είναι η συνειδητοποίηση ότι η πρόληψη δεν
είναι δευτερεύουσα υπόθεση, αλλά η πρώτη γραμμή άμυνας. Ότι η
αξιολόγηση μετά από κάθε κρίση δεν είναι πολυτέλεια, αλλά πράξη
ευθύνης. Ότι η συνεργασία κράτους και αυτοδιοίκησης δεν είναι τυπική
υποχρέωση, αλλά όρος επιβίωσης.
Σε αυτό το πλαίσιο, το κράτος παύει να είναι ένας αποσπασματικός
μηχανισμός που ενεργοποιείται μόνο όταν ξεσπά η φωτιά ή η πλημμύρα.
Μετατρέπεται σε οργανωμένο σύστημα που προετοιμάζεται, που
παρακολουθεί, που σχεδιάζει.
Και ταυτόχρονα, στέλνει σαφές μήνυμα μηδενικής ανοχής σε όσους
εγκληματούν εις βάρος του φυσικού πλούτου της χώρας. Οι εμπρηστές δεν
μπορούν να αντιμετωπίζονται με επιείκεια. Όποιος καταστρέφει δάση,
περιουσίες, οικοσυστήματα, θέτει σε κίνδυνο ζωές. Οι ποινές πλέον
εκτίονται. Το καθεστώς ατιμωρησίας ανήκει στο παρελθόν.
Όμως η πολιτική προστασία δεν είναι μόνο θέμα καταστολής ή ποινών.
Είναι και ζήτημα κοινωνικής συστράτευσης. Θέλω από αυτό το βήμα να πω
ένα μεγάλο «ευχαριστώ» στους πυροσβέστες, στους εθελοντές, στους
αστυνομικούς, στα στελέχη της αυτοδιοίκησης, στους απλούς πολίτες που
στέκονται στην πρώτη γραμμή. Το κράτος οφείλει να τους στηρίζει όχι
μόνο με λόγια, αλλά με σταθερό πλαίσιο και σύγχρονα εργαλεία.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι.
Η πολιτική κρίνεται στη μεγάλη εικόνα. Και η μεγάλη εικόνα είναι ότι η
χώρα μας επιλέγει να επενδύσει στη θεσμική ανθεκτικότητα. Να οργανώσει
καλύτερα τον δημόσιο μηχανισμό. Να βάλει κανόνες, λογοδοσία,
αξιολόγηση. Να περάσει από την εποχή της αντίδρασης στην εποχή της
πρόβλεψης.
Μπορούμε να διαφωνούμε σε επιμέρους ρυθμίσεις. Είναι θεμιτό και
χρήσιμο. Αυτό που δεν μπορούμε να κάνουμε είναι να υπονομεύουμε
συλλογικές προσπάθειες για μικροκομματικά οφέλη.
Η κοινωνία απαιτεί σοβαρότητα. Απαιτεί συνεννόηση στα μεγάλα. Απαιτεί
ένα κράτος που - παρά τα λάθη και τις καθυστερήσεις του - μαθαίνει και
βελτιώνεται.
Το μήνυμα της «Ενεργής Μάχης» είναι βαθιά πολιτικό: δεν περιμένουμε
την καταστροφή για να κινητοποιηθούμε. Δρούμε πριν. Οργανωνόμαστε
πριν. Επενδύουμε πριν.
Αυτή είναι η διαφορά μεταξύ ενός κράτους που απλώς αντιδρά και ενός
κράτους που προστατεύει.
Και σε αυτή την κατεύθυνση καλώ όλες και όλους να σταθούμε με αίσθημα
εθνικής ευθύνης. Γιατί στο τέλος της ημέρας, η προστασία της ζωής, της
περιουσίας, του φυσικού περιβάλλοντος και της κοινωνικής συνοχής δεν
είναι κομματική υπόθεση. Είναι υπόθεση πατριωτική.
Σας καλώ, λοιπόν, να στηρίξουμε όλοι μαζί αυτή την προσπάθεια. Για μια
Ελλάδα πιο ανθεκτική. Πιο ώριμη. Πιο έτοιμη απέναντι στις προκλήσεις
της νέας εποχής.
Σας ευχαριστώ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου