Του Aris maria Gratsias Skarkou
Η Νάξος είναι ένα μοναδικό, πλούσιο σε ιστορία, ήθη, έθιμα, γενικά σε πολιτισμό νησί και κάθε χωριό κρατά ένα διαφορετικό κομμάτι του παζλ της. Είναι πραγματικά μοναδικό το πώς το ίδιο έθιμο μεταμορφώνεται από χωριό σε χωριό, καθρεφτίζοντας την ιδιαίτερη ταυτότητα της κάθε κοινότητας. Δύο φαινομενικά αντίθετα έθιμα, αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος που ξεκινά από τα Ανθεστήρια και τη διονυσιακή λατρεία. Κουδουνάτοι και Κορδελάτοι σχετίζονται με τις ημέρες αυτής της αρχαίας γιορτής. Οι Κουδουνάτοι του Φιλωτιού φορώντας έναν τεράστιο αριθμό κουδουνιών δημιουργούν μια "πανοπλία" από μέταλλο. Η ενδυμασία τους, ομοιόμορφοι όλοι, τα ξώραφα παπούτσια, το καρό πουκάμισο και το γυριστό μαντίλι στο κεφάλι αποπνέει την περηφάνια του Φιλωτίτη κτηνοτρόφου.
Οι Κορδελάτοι είναι η «φωτεινή» και έγχρωμη πλευρά της Ναξιώτικης Αποκριάς, σε πλήρη αντίθεση με τη «σκοτεινή» και θορυβώδη ενέργεια των Κουδουνάτων. Οι πολύχρωμες κορδέλες που κρέμονται από την πλάτη τους και τα λουλούδια στα φέσια συμβολίζουν την έλευση της Άνοιξης. Καθώς χορεύουν και κινούνται, οι κορδέλες ανεμίζουν δημιουργώντας μια εικόνα που παραπέμπει στην ανθοφορία και την αναγέννηση.
Το ντύσιμο και ζώσιμο του κουδουνάτου και ο στολισμός του Κορδελάτου ήταν και είναι ο καθρέφτης της ευμάρειας κάθε σπιτιού. Οι γυναίκες της οικογένειας χρησιμοποιούν τα καλύτερα μεταξωτά μαντίλια και τα πιο ακριβά κοσμήματα (χρυσές καδένες, κολιέ, δαχτυλίδια, καρφίτσες) για να στολίσουν τον άντρα που θα βγει στον χορό. Ιεροτελεστία, η νοικοκυρά πρέπει να στερεώσει με προσοχή κάθε κορδέλα και κόσμημα, ώστε ο δικός της κορδελάτος να είναι ο πιο εντυπωσιακός στο "μπαϊράκι" (την ομάδα των Κορδελάτων). Ιεροτελεστία επίσης είναι και το ντύσιμο του Κουδουνάτου το οποίο δεν είναι μια απλή διαδικασία. Απαιτείται βοήθεια από την οικογένεια για να δεθούν σωστά οι ζώνες με τα κουδούνια, ώστε το βάρος να είναι ισορροπημένο και ο ήχος να είναι «σωστός» (να «λαλούν» καλά). Είναι πραγματικά εντυπωσιακό πώς πίσω από την επιβλητική, συγκλονιστική όψη των Κουδουνάτων κρύβεται η ίδια κοινωνική δομή και η ίδια φροντίδα που βλέπουμε και στους όμορφους,πολύχρωμους Κορδελάτους.
Συμπέρασμα; Πολιτισμικός Πλούτος!!!!
Αν όλα τα χωριά έκαναν το ίδιο πράγμα, η Νάξος θα ήταν φτωχότερη. Η διαφορετικότητα ανάμεσα στο Φιλώτι, τη Βίβλο (Τρίποδες) και τα άλλα χωριά είναι η δύναμη του νησιού.
Ο Κουδουνάτος είναι η ρίζα που σκάβει το χώμα και ο Κορδελάτος είναι το λουλούδι που ανθίζει. Αν τα χωρίσεις, το έθιμο πεθαίνει. Επιπλέον από παλιά οι Κορδελάτοι πήγαιναν από χωριό σε χωριό, αυτό δείχνει ότι ο σκοπός του εθίμου ήταν η ένωση των κοινοτήτων και όχι ο ανταγωνισμός,σημαντικό μήνυμα !!!
Τα έθιμά μας είναι η ζωντανή μας ιστορία. Είτε είναι ο εκκωφαντικός ήχος των κουδουνιών στο Φιλώτι είτε η κομψότητα και η χαρά των Κορδελάτων στη Βίβλο, το μήνυμα είναι ένα: Η ζωή πάντα νικάει τον χειμώνα❣
Το έθιμο δεν είναι απλό παιχνίδι, είναι μια ιερή πράξη. Όπως στα Ανθεστήρια γιορταζόταν η νίκη της ζωής πάνω στον θάνατο (τον χειμώνα), έτσι και στη Νάξο, κάθε κουδούνι που χτυπά και κάθε κορδέλα που ανεμίζει είναι μια "έκκληση" προς τη φύση να καρπίσει.
Τόσο οι Κουδουνάτοι όσο και οι Κορδελάτοι είναι οι σύγχρονοι «θιασώτες» του Διόνυσου. Ο θόρυβος, η έκσταση, η μεταμφίεση και ο δημόσιος χορός είναι τα βασικά συστατικά των αρχαίων μυστηρίων που επιβιώνουν μέσα από τους αιώνες.
Όπως οι διαφορετικοί ήχοι από εκατοντάδες κουδούνια ενώνονται σε μια ενιαία μελωδία και οι διαφορετικές κορδέλες πλέκονται σε έναν χορό, έτσι και τα χωριά της Νάξου ενώνονται κάτω από την ίδια μακραίωνη ιστορία.
Καλή Σαρακοστή λοιπόν σε όλο τον κόσμο❣ Με υγεία, καθαρή καρδιά και τη δύναμη να κρατάμε ζωντανά τα έθιμά μας, που μας θυμίζουν ποιοι είμαστε και από πού ερχόμαστε.❤
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου