Kυκλοφόρησε το 58ο
τεύχος (Ιανουάριος- Φεβρουάριος- Μάρτιος 2026)
του τριμηνιαίου
επιστημονικού και λογοτεχνικού Περιοδικού Ναξιακά Γράμματα.
Στην πρώτη
κύρια ενότητα Μελετήματα δημοσιεύονται τα εξής άρθρα:
–Χρυσόστομος
Κυπριτζής: «Το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο ως εργαλείο
βιώσιμης χωρικής ανασυγκρότησης της
Νάξου».
Ο ανωτέρω αρχιτέκτων της
Νάξου επιχειρεί να συμβάλει στο δημόσιο διάλογο
για το ζέον θέμα του ήδη εντατικά εκπονούμενου
Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου,
διαμορφώνοντας ένα
συνεκτικό σχέδιο ανάλυσης και προτάσεων, με γνώμονα
ότι ο χωρικός σχεδιασμός πρέπει να είναι
εργαλείο ολοκληρωμένης αναπτυξιακής
στρατηγικής,
περιβαλλοντικής προστασίας, κοινωνικής συνοχής και αναβάθμισης
της ποιότητας ζωής.
Κεντρική ιδέα του άρθρου είναι η μετάβαση από την
αποσπασματική και
ανισόρροπη ανάπτυξη στην ισορροπημένη χωρική οργάνωση
της Νάξου.
-Ευάγγελος Μανωλάς,
«Η Σχολή Αρώνη στη Σμύρνη».
Ο Καθηγητής του
Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης παρουσιάζει συνοπτικά
την εβδομηντάχρονη ιστορία της Σχολής Αρώνη
στη Σμύρνη (1852-1922), βασιζόμενος
κυρίως σε στοιχεία
πρόσφατης σχετικής έκδοσης απογόνου της οικογένειας.
–ΝίκοςΔ.Δέτσης,
«Η λαϊκή μετεωρολογία στις ναξιακές και πανελλήνιες παροιμίες». Στο δεύτερο μέρος
ης μελέτης του, ο
Φιλόλογος και πρώην Λυκειάρχης ανθολογεί παροιμίες που αναφέρονται
στη λαϊκή, εμπειρική πρόγνωση του καιρού, όπως
προκύπτουν από την παρατήρηση του
έμψυχου και άψυχου
κόσμου μας.
–Κωνσταντίνος
Φρατζέσκος, «Η προέλευση του κωμιακίτικου επωνύμου Φραγκουλόπουλος».
Ο Οδοντίατρος και
Ιστορικός Ερευνητής ανιχνεύει, μέσα από συμβολαιογραφικά αρχεία,
που απόκεινται στα ΓΑΚ-
Τμήμα Νάξου, τις ρίζες και τη γενεαλογική διαδρομή
του επωνύμου
Φραγκουλόπουλος.
Στη δεύτερη κύρια
ενότητα Λόγος και Τέχνη δημοσιεύονται οι εξής συμβολές:
-Η Τασία Δεουδέ
(Γεωπόνος- Εκπαιδευτικός) και ο Αντώνης Τζιώτης (Φιλόλογος- πρώην
Λυκειάρχης) συνεχίζουν την έρευνα και παρουσίαση της σύγχρονης απεραθίτικης
γυναικείας ποίησης. Σε αυτό το τεύχος δημοσιεύονται ποιήματα της Ελένης Εμμ.
Ελευθερίου.
Επιπλέον, ο Αντώνης
Τζιώτης αναφέρεται αδρομερώς στα κοτσάκια, στο προβληματικό γεγονός της
ραγδαίας επέλασης της τεχνητής νοημοσύνης και στον συνεπαγόμενο κίνδυνο
επιμόλυνσης της αυθεντικής έκφρασης, καθώς και στην ανάγκη υλοποίησης της προ
17ετίας πρότασης του Ι.Κ. Προμπονά για τη διοργάνωση «αυτοσχέδιων ποιητικών
αγώνων».
-Κατίνα Μπάιλα Σιδερή,
«Της Κιουράς το λιμιάρι».
Η πρόωρα θανούσα
αξιόλογη λογοτέχνις ((1902-1950) μάς ταξιδεύει στη χώρα των μύθων και των λαϊκών
διηγήσεων, που τις μετατρέπει περίτεχνα σε λογοτεχνική ύλη, γύρω από το
μοναστήρι της Αγιάς στην Κωμιακή και τις θρησκευτικές δοξασίες που συνοδεύουν
τη γέννησή του.
-Στο κυκλοφορούν τεύχος
δημοσιεύονται ποιήματα του Μιχάλη Δ. Δέτση (του Δασκάλου), Αντιπροέδρου του
Α.Π. ε.τ. και Συγγραφέα και ένα διήγημα του Δημήτρη Μουστάκα, Αρεοπαγίτη ε.τ.
και Συγγραφέα με τίτλο «METRO αγάπης», στο οποίο υφαίνεται με ευαισθησία και
οξυδερκή παρατήρηση μια αθηναϊκή ιστορία, με αναφορά και στο νησί μας.
-Στην ενότητα Βιβλιοπαρουσίαση,
ο Μηχανικός του Ε.Μ.Π. Μιχάλης Φραγκίσκος παρουσιάζει το βιβλίο Οδοιπορικό
της Νάξου του Τάσου Αναστασίου, ο Νίκος Δ. Δέτσης το βιβλίο Θέογνις ο
Μεγαρεύς του Δημήτρη Ι. Μουστάκα και η Τασία Δεουδέ τη συναγωγή ποιημάτων,
με τίτλο, Περασμένα και…αξέχαστα του δασκάλου Γιώργου Ψαρρού
-Στο Ναξ-Αρχείον,
ο Αρχειώτης δημοσιεύει ένα πληρεξούσιο του 1836 της Μαντώς Μαυρογένους,
ειλημμένο από το αρχείο του συμβολαιογράφου Νάξου Κωνσταντίνου Ιακ. Κόκκου. Η
Μαντώ στη Νάξο της οθωνικής εποχής προβαίνει σε μια μονομερή δικαιοπραξία για
την είσπραξη αντ’ αυτής από Ναξιώτη, διαμένοντα στη Σύρο, του χρηματικού
βοηθήματος που της χορηγεί η πολιτεία.
-Οι Επισημάνσεις, δεξιώνονται
το άρθρο-παρέμβαση του Περιοδικού. Στο παρόν τεύχος, ο Νίκος Δ. Δέτσης ασχολείται,
σε ένα βραχύ, αλλά πυκνό και κατατοπιστικό κείμενο, με την Επανάσταση του 1821
και τη Νάξο, δεδομένης και της συμπερίληψης της επετείου στο χρονολογικό άνυσμα
που καλύπτει η παρούσα έκδοση. Προτείνει μάλιστα την οδωνυμική αποτύπωση στη
Νάξο της 6ης Μαΐου 1821, ημερομηνίας κήρυξης της Ελληνικής Επανάστασης στο νησί.
–Το Εξώφυλλο
του περιοδικού φιλοξενεί μια φωτογραφία-σήμανση από την αποκαλούμενη από τον
Τάσο Αναστασίου Naxos Strada. Στη σχετική ενότητα, στο εσωτερικό του
Περιοδικού, ο συγγραφέας, τέως προϊστάμενος των Υπηρεσιών Πολιτισμού της
Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και «πολιτιστικός χωροτάκτης περιηγητικών
διαδρομών», παρουσιάζει τη θεματική διαδρομή του περιηγητικού δικτύου της
λεγόμενης ναξιακής ενδοχώρας, με την οποία εσχάτως ασχολείται. Η συνεχόμενη,
συνολική, ιστορική και περιβαλλοντική αυτή διαδρομή διατρέχει το νησί από
νοτιοδυτικά προς τα βορειοανατολικά, από την ακτή της Πλάκας έως το λιμάνι του
Απόλλωνα.
–Στη μόνιμη στήλη Ήτανε
στιγμές… ο Καθηγητής Ευάγγελος Μανωλάς αναδεικνύει, με μια
φωτογραφία της 15/4/1944, τον συμμαχικό βομβαρδισμό της Νάξου, με στόχο
αποθήκες καυσίμων των Γερμανών. Επίσης, σχολιάζει την εικόνα και την
καθημερινότητα τμήματος της Χώρας Νάξου εκείνα τα δίσεκτα χρόνια.
Οι ενδιαφερόμενοι
μπορούν να εγγραφούν ως συνδρομητές και να προμηθευτούν το νέο ή
παλαιότερα τεύχη των Ναξιακών Γραμμάτων από τον Εκδότη του
περιοδικού Ιωάννη Στυλ. Βερώνη στην Αθήνα (τηλ.:210-8834359, κινητό
τηλέφωνο: 6944290450, ηλεκτρονική διεύθυνση: info@veronis.net).
Επίσης, διαθέσιμα να σας εξυπηρετήσουν είναι τα μέλη της Συντακτικής Επιτροπής
και το τυπογραφείο μας (Ι. Γκαντήραγας, Γερανίου 7, Αθήνα, τηλ. 210 5244309,
210 5245702). Στη Νάξο το περιοδικό πωλείται στο πρακτορείο εφημερίδων
Zoom.
